Gerhart Hauptmann 

Pisarz i Noblista 

Gerhart Hauptmann (1862-1946)

Urodzony na Śląsku, z którym związał się przez całe swoje długie życie. Szczególnie przyciągały i swoje znamię odcisnęły na nim trzy regiony: góry, morze i ciepło południa, dlatego też wybrał Karkonosze, Morze Bałtyckie i Włochy, jako ulubione miejsca w życiu. Wielkie miasto Berlin było zachętą, dostarczycielem inspiracji twórczej, punktem wyjścia i potwierdzeniem jego artystycznych sukcesów, a także uczyniło go znanym i sławnym. Początkowo Hauptmann chciał zostać rzeźbiarzem; uczęszczał do szkół plastycznych we Wrocławiu i Dreźnie, a we Włoszech został zainspirowany przez antyczną sztukę Grecjii Rzymu, słuchał również wykładów z filozofii, przyrody i germanistyki oraz pobierał nauki  z zakresu teatru.

W wieku 23 lat ożenił się, nie miał jeszcze wtedy ukończonych żadnych szkół i uniwersytetów, był  natomiast na etapie poszukiwania własnej drogi i rozwoju artystycznego talentu. Małżeństwo z Marią Thienemann, córką bogatego drezdeńskiego kupca, zapewniło mu bezpieczeństwo finansowe. Dzięki temu mógł on relatywnie spokojnie tworzyć i kształtować swój talent literacki.

W 1889 r. stał się nadspodziewanie znany dzięki okrytej atmosferą skandalu prapremierze swojego pierwszego dramatu "Przed wschodem słońca", która odbyła się w berlińskim Lessingtheater. Zachwyt i krytyka były jednakowo wielkie. Theodor Fontane (wybitny literat niemiecki końca XIX w.-przyp. tłum.), określając talent Hauptmanna pisał: "nowoczesność i odwaga problemów, pełna artyzmu prostota języka, dar charakteryzowania postaci, jak również konsekwentne prowadzenie akcji dramatycznej" charakteryzują sztukę i określają go od początku do końca jako pełnego stylu realistę. Hauptmann miał  właśnie 27 lat.

Uczczony jako jeden z najbardziej znaczących niemieckich dramaturgów i najważniejszy przedstawiciel naturalistycznego dramatu u wrót XX wieku, przełamał w swoich wielkich dramatach proklamowany przez naturalistyczny nurt determinizm środowiska, dziedziczenie i koniunkturę poprzez prawdziwe, realistyczne przedstawienie człowieka. Jego zmysłowa, żywa fantazja bez filozoficznej i intelektualnej wyniosłości oraz główne tematy jego dzieł - bieda jednostki i socjalna nędza mas, rozpad rodziny i świata drobnego mieszczaństwa, buta biurokracji, ambicja i cierpienie artysty, a także ciągle stłumiony i zależny, ginący od swych własnych popędów lub też obojętności środowiska człowiek - czynią jego sztuki wciąż aktualnymi i wciąż chętnie wystawianymi. W jego dziełach znaleźć można legendy, mity i baśnie, senne widziadła, częściowo w wierszach, jak również sztuki o treści historycznej, symbolicznej oraz nawiązujące do antyku. W powieściach i opowiadaniach miesza się często fikcja z wątkami autobiograficznymi, co czyni lekturę jeszcze ciekawszą. Mniejszym powodzeniem cieszyła się jago liryka, jednakże i w niej można odnaleźć jego kunszt. le grup twórczych. Ostatecznie jednak poszedł on własną drogą.

Przypadły mu w udziale wysokie zaszczyty: w 1912 r. otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury, a także wiele innych wyróżnień (nagroda Goethego w 1932 r., nagroda Grillparzera). Był wielokrotnie mianowany doktorem honoris causa. Po 1918 r. Hauptmann stał się wyjątkową osobistością w Republice Weimarskiej. Reżim hitlerowski nie aprobował go i skazał na banicję, ("wewnętrzną emigrację" - przyp. tłum.), choć jego wybrane sztuki teatralne były nadal wystawiane. Po zakończeniu wojny miał on otrzymać honorowe przewodnictwo Związku Kultury w Berlinie, lecz śmierć stanęła temu na przeciw.